Dış borçların tanımı

Ansiklopedi sitesinden

Kavram olarak dış borçlar ve dış yardımların kesin bir şekilde ayrılması kolay değildir. Günümüzde her dış borcun bir yardım olduğu ve dış yardımların da büyük ölçüde dış krediler şeklinde olduğu söylenebilir. Dış yardım kavramı, dış finansman , dış borçlanma, dış kaynak temini terimleri ile uygulamada aynı anlamda kullanılmaktadır. Terimlerin tümü geri ödeme problemi oluşturmayan bağış ve hibe gibi kaynaklardan belirli bir süre sonra belirli bir getiri ile ödenmek zorunda olunan uluslararası borçlara kadar çeşitli derecelerdeki kaynakları içermektedir1. Uluslararası ilişkiler, 2. Dünya Savaşı’nın son bulmasından sonraki dönemde hızla artarken, aynı zamanda büyük ölçüde ekonomik bir nitelikte kazanmıştır. Bu ilişkiler bir yandan dünyadaki doğu-batı bloklaşmaları, öte yandan geri kalmış ülkelerin kalkınma çabalarına girişmelerinin de etkisi olmuştur. Günümüzde artık geri kalmış ülkelerin eskiden olduğu gibi silahlı müdahalerle kontrol altında tutulması görülmemektedir. Ancak, bu durumun yerine ekonomik müdahaleler gelişmiştir. Dış borçların en önemli özelliği uluslararası politik ilişkilerle çok sıkı şekilde bağlı olmalarıdır. Bu şekilde politik amaçla verilen borçlara “politik borçlar” adı da verilmektedir. Dış yardımlar daha çok kredi şeklindedir. Dış yardımlar deyince genel olarak hükümetten ya da uluslararası kuruluşlardan, bir başka devlete borç verme işlemleri anlaşılmaktadır2. Dış borçlar yabancı paralarla alınır. Bunların faiz ve anapara itfa bedelleri yine yabancı para ile ödenir. Bu çeşit borçlar borç veren devletin kendi hazinesinden verilebileceği gibi aynı yabancı memleketin özel sermaye çevrelerinden de karşılanabilir. Günümüzde ayrıca Dünya Bankası veya Uluslararası Para Fonu’ndan da dış borçlar alınmaktadır.